Home /  mærkesager /  tilgængelighed /  tilgængelighed for blinde og svagsynede, tibs /  3. synshandicap - forudsætninger og vilkår /  at være blind eller stærkt svagsynet /  orden, systemer, forudsigelighed og pludselige ændringer / 

Torersuuneq, aaqqissuussineq, pisussanik siumut ilisimannereerneq tassanngaannarlu allanngortiterinerit

Inuk isigiarsuttorujussuaq inuttut isigisalittut avatangiisinik ataatsimoortumik takunnissinnaanngilaq. Taamaattumik tappiitsut isigiarsuttorujussuillu ulluinnarni illup iluani silamilu pisussanik siumut ilisimatinneqareertartussaapput, aamma torersunik aaqqissuussanillu avatangiiseqartussaapput.

Illup iluani periutsit

Angerlarsimaffimmi nerisassanut, igaffimmi atortunut, nerrivimmi nerisassanut, skuffimi alersinut aalajangersimasunik ineqartitsisarluni aamma matu ammanersoq matoqqanersorluunniit ilisimassallugu imminut ikiortoqarsinnaavoq. Allat, assersuutigalugu aapparisat, meeqqat angerlarsimaffimmiluunniit ikiorti pigisanik nussuippat, matu ikersisimatippagu imaluunniit aaqqissuussani allanngortitsippat immiartorfinnik kuisunik, nerisassanut akuutissanik kukkusunik akoorinernik imaluunniit niukkut kilernernik kinguneqarsinnaapput. Inuup tappiitsup ajaappiaq qaqortoq nalinginnaasumik angerlarsimaffimmini atorneq ajorpaa aamma pigisat qimanneqarnermisut inissisimasut naatsorsuutigalugit talini / assani ujaasisuutisillugit pisunneq ajorpoq. Aaqqissuussanik allanngortitsineq ajoqusernernik imaluunniit taamatut siunertaqanngikkaluartumik pisoqarneranik kinguneqarsinnaasarpoq.

Tassami immiartorfik assersuutigalugu puugutaasap nalerpiaanut ilisimasaq inuup allap 5 – 10 centimeriinnarnilluunniit inissisimaffigisassaatut naatsorsuutigisamit nikisiallappagu immiartorfik inummut isiginiarnermigut innarluutilimmut “tammassaaq”.

Torersuutitsinerup aaqqissuussinerullu saniatigut sallaatsumik, arriitsumik, misileraasumik aaqqissuussamillu aalasarneq akuttunngitsumik atorneqartarpoq, taamaalilluni nerrivimmi, nillataartitsivimmi, isaarissami natermi skooqarfiusumi il.il. sumiissusersiortoqarsinnaaniassammat.

Silami pissutsit

Inuk isiginiarnermigut innarluutilik ullumikkut avatangiisini – annikitsunnguit allaat – ullormiit ullormut allanngorartuartut misigisarpai, tamanna suliassatut unammillernartorujussuartut amerlanertigullu ersinartutut avannaartutullu misigisimasinnaasarpaat.

Assatat, nakkarnaveeqqutit, sikkilit pisuinnaat aqqutaanni sumut tamaanga ilioqqakkat qullilerfinnut sinaakkuttanulluunniit parnaakkat, allagartarsuit, cafet silataanni nerriviit pisiniartartut il.il. ussassaarniarlugit inissitat pissutsini allanngortitaapput ingammik tappiitsunut isigiarsuttunullu angalasinnaassuseqarpianngitsunut silami pisulluni angalaarnissanut ajornartorsiutaasartut. Toqqissilluni pisunniaraanni naleqqat ilisarnaatillu atorneqartarput, assersuutigalugit aqqusinermiit isaarissat ujaqqanit sanaat, cafemit jukeboksenimit nipilersorpaluk, teqeqqup, bussit unittarfiat kioskimullu naqqup iluatigut isaariaq tikinniarlugit qanoq isorartutigisumik pisuinnaat aqqutaatigoortoqassanersoq. Akornutit, ilimaginngisamik inissitat, sikkilerpaaluit maangaannaq inissitat il.il.  aaqqissuussaaneq akuttoqatigiinnerlu tappiitsup pisuinnaap sumiissusersiutigisartagai aamma inummut tassunga sumut tamaanga allartitsisinnaasut akornusiisarput.

Taamaattumik inuit isiginiarnermikkut innarlutillit pisariaqartitsineq sinnerlugu aniumaneq ajorput imaluunniit silami ajoqusernatik ingerlasinnaajumallutik ingiaqatissarsiortariaqartarput.