Home /  mærkesager /  tilgængelighed /  tilgængelighed for blinde og svagsynede, tibs /  3. synshandicap - forudsætninger og vilkår /  hvordan færdes syshandicappede – mobilitet – hjælpemidler /  den hvide stok / 

Ajaappiaq qaqortoq

Ajaappiaq qaqortoq amerlanertigut qaammartartunik refleksilik isiginiarnikkut innarluuteqarnermut nunani tamalaani ilisarnaataavoq akuerisaasoq. Ajaappiaq qaqortoq inuit isiginiarnermikkut innarluutillit pisunnerannut iluaqutit pingaarnerpaat ilagaat. Tamanna ilutigalugu inuup qaqortumik ajaappiaqartup isiginiarnermigut innarluuteqartuuneranut avatangiisinut takussutissaavoq pingaarutilik taamaattumillu eqqumaffiginnittoqartariaqartoq – ajornanngippallu isigisinnaasutut aqqusinertigut angallateqataasutut assersuutigalugu qaqortumik ajaappiartoq tammartajaarpat ikiorlugu arlaannulluunniit navianaatillip tungaanukarpat, assersuutigalugu assagaq assiaqusersorneqanngitsoq, mianersoqqullugu.

Ajaappissat assigiinngitsut marluupput, takisooq naatsorlu.

Ajaappiaq takisooq

Ajaappiaq takisooq inunnit isiginiarnermikkut innarluutilinnit siumut sanimullu aalatittarlugu, tamatumani ajaappiartup tuini avaqqullugit ajaappissamik satsissanngilaq, atorneqartarpoq. Taamaalilluni aqqutigisaq pisuinnaat aqqutaattut silitsigisoq misissuiffigineqartarpoq. Ajaappiaq nunap qaavanit kivilaarlugu imaluunniit nunamut attuuatillugu sanimut utertartillugu.

Pisuinnaat aqqutaanni angallaffiusorujussuarni illullu iluini periuseq alla atorneqakkajuttarpoq, taanna ”cross body”-teknikkimik (timikkut apugassat pillugit periutsit) taaneqartarpoq. Ajaappiaq saaniitillugu sannikartillugu tukimut saatsinneqassaaq, taamaalilluni akornutissarpassuit malugineqartarput. Tamanna ilutigalugu ajaappiaq tummeqqanik, tummeqqat ammut killigannik, illoqarfimmi pisuinnaat aqqutaata aqquserngullu akornanni ujaqqanik il.il. maluginiutigineqarsinnaavoq.

Ajaappissap naqquata apugaa nalunaarsugaaluunniit ajaappiakkoortillugu atuisup assaanut nalunaarutigineqartarput taassumallu tummannginnermini timimigulluunniit suli attornagit qatsissutsit assigiinngissusiat akornutillu piffissaalluarallartillugu malugisinnaavai.

Periutsit pitsaasuupput tamarmilli isumannaatsuunngillat.

Ajaappissap takissusia ajaappiartup angissusianut taamaalillunilu allorneqqortussusianut naleqqussarneqartarpoq. Sukkasuumik pisukkaanni akornutissat malugineqanngitsoorsinnaasarput piffissaalluarallartiguluunniit qisuarianngitsoortoqarsinnaavoq. Tamatuma saniatigut ajaappiaq takisooq atorlugu seqinermut alanngiffiit aniingasut, equngasut pisuinnaalluunniit aqqutaasa qulaannut pisimasut, lastbiilit usii aniingasut il.il. malugineqarsinnaanngillat. Tamatumani qaakkut kiinnakkulluunniit aportoqarsinnaavoq ajoquserlunilu.

Aaqqiissutit assigiinngitsut ajaappissap suli paasissutissiilluarnerusalernissaanut tunngasut allat teknikkikkut ineriartortinneqarput. Ajaappissat tamakku elektronik atorlugu sajukulaartinneqarsinnaapput, nipiliortinneqarsinnaapput, kalerrisaarisinneqarsinnaapput il.il., kisianni manna tikillugu sakkussat pissarsiariuminartunnguit iluaqutaanerpaasut oqartoqaannarsinnaavoq.

Ajaappiaq naatsoq

Ajaappiaq maluginiut naatsoq ulluinnarni danskisut aamma imatut taaneqartarpoq ”blomsterpinden”. Ajaappissamit takisuumit naannerujussuuvoq, oqinneruvoq, aminnerukkajuppoq qajannarnerullunilu. Ajaappiaq naatsoq utoqqarnit isiginiarnermikkut innarluutilinnit, sinneruttumik isigisinnaassusilinnit taamaattuunerminnillu takutitserusuttunit aamma tasikumiartakkanik qimmeqartunit atorneqakkajuttarpoq.

Ajaappiaq naatsoq pisunnermut atorneqarneranit nalunaarutitut atoraanni iluaqutaanerussaaq. Taanna atorlugu tummeqqat tummerartaat tummeqqallu malugineqarsinnaapput kisianni oqaatigineqareersutut taassuma atuuffia taassuminnga atuisup isiginiarnermigut innarluuteqarneranik avatangiisinut nalunaarutiginninnermut atorneqarneruvoq. Taanna atorlugu pigisat assiusut aqqusinerniittut malugineqarsinnaapput.

Tasikumiartakkanik qimmillit ajaappiaq naatsoq talimi illuanik tigummikkajuttarpaat.